In het kort
- Kenmerken van autisme beginnen in de jeugd, maar worden soms pas in de tienerjaren of volwassenheid herkend.
- Er is geen bloedonderzoek of scan waarmee autisme wordt vastgesteld; een deskundig team beoordeelt ontwikkeling, communicatie en gedrag.
- Passende ondersteuning is persoonlijk en kan gaan over communicatie, prikkels, school, werk en mentale gezondheid.
Wat is het?
- Autisme, ook autismespectrumstoornis genoemd, is een levenslang neuro-ontwikkelingsverschil. Het is niet besmettelijk en wordt niet veroorzaakt door opvoeding of vaccinaties.
- Het woord spectrum geeft aan dat de gevolgen sterk verschillen: sommige mensen hebben intensieve ondersteuning nodig, terwijl anderen grotendeels zelfstandig leven.
- Autistische mensen kunnen sterke kanten hebben zoals oog voor detail, diepgaande kennis van interesses of een originele manier van problemen oplossen.
Wat kun je merken?
- Communiceren of sociale signalen begrijpen kan anders gaan, bijvoorbeeld oogcontact, stemgebruik, gezichtsuitdrukkingen of een gesprek over en weer.
- Herhalende bewegingen, sterke specifieke interesses, behoefte aan routine of veel spanning bij veranderingen kunnen voorkomen.
- Geluid, licht, geur, smaak, structuur of aanraking kan veel sterker of juist minder sterk worden ervaren; te veel prikkels kan overbelasting geven.
- Sommige kinderen ontwikkelen taal of spel anders. Sommige volwassenen verbergen kenmerken om zich sociaal aan te passen, wat veel energie kan kosten.
Wat kun je zelf doen?
- Communiceer duidelijk en rechtstreeks, geef tijd om informatie te verwerken en kondig veranderingen zo mogelijk vooraf aan.
- Pas de omgeving aan waar dat kan: een rustige plek, zachter licht, gehoorbescherming of een pauze kan helpen bij overprikkeling.
- Vraag wat de persoon zelf prettig vindt en respecteer diens manier van communiceren. Regel zo nodig passende aanpassingen op school, opleiding of werk.
- Gebruik geen streng dieet, supplement of product dat belooft autisme te 'genezen' zonder overleg met een arts; sommige middelen kunnen schadelijk zijn of goede voeding verstoren.
Wanneer bel je de dokter?
- Bel de dokter als je je zorgen maakt over de ontwikkeling, taal, het spel, de communicatie of het gedrag van je kind; je hoeft niet af te wachten of het vanzelf overgaat.
- Vraag om een beoordeling als je denkt dat je zelf autistisch bent en de verschillen invloed hebben op je dagelijks leven, relaties, studie of werk.
- Bel de dokter snel als een kind eerder aanwezige vaardigheden verliest, of bij ernstige problemen met eten, slapen, angst, somberheid of aanvallen.
Zoek onmiddellijk hulp
- Bel 912 voor een ambulance als iemand niet goed ademt, bewusteloos is, een aanval heeft die niet stopt of ernstig gewond is.
- Zoek direct hulp als iemand zichzelf of anderen dreigt te verwonden, of als je de situatie niet veilig kunt houden.
- Neem een plotselinge verandering, verwardheid of niet reageren niet automatisch aan als onderdeel van autisme; er kan een andere acute medische oorzaak zijn.
Geraadpleegde bronnen
Deze informatie is algemeen en vervangt geen consult met een arts. Gebruik de website niet om zelf een diagnose te stellen.