Bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis veroorzaakt episoden met sterk verhoogde of prikkelbare stemming en energie, en vaak ook depressieve episoden. Het gaat om meer dan gewone stemmingswisselingen: slaap, denken, gedrag, relaties, geld, werk en veiligheid kunnen duidelijk veranderen.

• Bij manie is de verandering ernstig, houdt zij meestal dagen aan en veroorzaakt duidelijke beperkingen, gevaar of soms psychose. Bij hypomanie is de ontregeling minder ernstig, maar nog steeds duidelijk anders dan normaal.
• Depressieve episoden geven somberheid of verlies van interesse, weinig energie, schuld, concentratieproblemen en soms gedachten aan de dood.
• Gemengde kenmerken betekenen dat depressieve en manische verschijnselen tegelijk of snel door elkaar optreden; dit kan bijzonder onrustig en riskant zijn.
• De diagnose vraagt een zorgvuldig overzicht van episoden door de tijd. Slaaptekort, middelen, medicijnen, schildklierziekte en andere psychische aandoeningen kunnen erop lijken of klachten uitlokken.
• Behandeling combineert meestal medicatie, psycho-educatie, een regelmatig slaap-waakritme, psychologische ondersteuning en een persoonlijk crisis- en terugvalplan.
• Stop stemmingsmedicatie niet plotseling. Onttrekking en terugval kunnen ernstig zijn, en sommige middelen vragen geleidelijke afbouw en bloedcontroles.
• Zwangerschap of zwangerschapswens vraagt vóór conceptie specialistische medicatiebeoordeling; sommige middelen kunnen ernstige schade aan een ongeboren kind geven.
• Bij direct gevaar voor jezelf of anderen, een ernstige psychose, levensgevaarlijk gedrag of niet meer voor basisbehoeften kunnen zorgen: bel 912.